Početna stranica

 

Oktanski broj (ili vrijdnost) goriva je mjera njegovog svojstva da se odupire zapaljenju pod pritiskom.

On govori koliko se gorivo može komprimovati pre nego se spontano zapali. Različite vrste benzina su zapravo kompleksne smese ugljovodonika i aditiva koji pojačavaju oktansku vrednost ili služe kao deterdženti za zaštitu motora od štetnih otpada. Goriva se kategorizuju prema sastavu smese dvaju ugljiovodonika, izooktana i heptana. Izooktan (2,2,4-trimetilpentan) je razgranati ugljiovodonik koji se vrlo dobro odupire zapaljenju pod pritiskom. Čist izooktan ima oktanski broj 100. Heptan za razliku od izooktana vrlo slabo podnosi kompresiju i lako se zapali pa mu se pripisuje oktanski broj 0. Smese ovih ugljovodonika daju ostale oktanske vrednosti. Npr, 87-oktanski benzin je benzin koji sadrži 87% oktana i 13% heptana. Gorivo sa više oktana će izgarati nešto sporije od goriva sa manje oktana.  

 

Sa oktanskim brojevima se susrećemo prilikom svake posjete benzinskim pumpama, a ne rijetko čujemo da što ih više ima u gorivu – to auto ide brže, manje troši, ima više snage… a šta zapravo zaista znače.

Za razumevanje oktanskog broja potrebno je znati nešto o motorima sa unutrašnjim sagorijevanjem. Za vreme normalne kompresije smjesa gorivo/vazduh se komprimuje u cilindru i potom pali iskrom svijećice. Kada se gorivo koje je pod pritiskom zapali pre kontakta sa iskrom dešava se nepravilna prevremena detonacija. Detonativno izgaranje nastaje kada se dijelovi smjese zapale sami od sebe (nastaju dva plamena: onaj koji se širi od sijvećice i onaj od samopaljenja) i potom se sudare dva cijela plamena. Taj sudar frontalnih dijelova dva plamena unutar cilindra čujemo kao neko “kuckanje” iz motora. U praksi, radi se o poznatom slučaju kada na uzbrdici dajete previše gasa u previsokom stepenu prenosa. Motor počinje da kucka što, u stvari, predstavlja nepravilno (detonativno) izgaranje. Mnogi pri ovakvoj pojavi, pogrešno, kažu kako se “čuju ventili”. Treba napomenuti da detonativno izgaranje može znatno da ošteti motor.

Količina kompresije kod tipičnog motora ima kompresioni omjer između 8 i 1. Ovaj omjer određuje oktanski broj goriva koji mora da se koristi u automobilu. Neki automobili sa motorima sa visokim stepenom kompresije, poput sportskih ili luksuznih, zahtevaju gorivo većeg oktanskog broja i upravo zato se i prodaju goriva različitih oktanskih vrednosti. Priča je, zapravo, veoma jednostavna i govori da veći oktanski broj garantuje i veću otpornost spram detonativnog sagorevanja. Drugim rečima, Yugiću je svejedno stavite li u njega 98 oktanski benzin, ali Porscheu se nikako ne bi svidelo 95-oktana.

Ako u slučaju nužde ipak morate da natočite gorivo nižeg oktanskog broja nego što je predviđeno za motor, obavezno vozite bez opterećenja motora i sa srednjim brojem obrtaja. Visoki broj obrtaja kao i opterećivanje motora punim gasom može da ošteti motor pa je potrebno da što pre natočite gorivo odgovarajućeg oktanskog broja. Gorivo većeg oktanskog broja od onog koje zahteva motor možete da koristite bez ograničenja, no upotreba ovog goriva ne povećava snagu motora, ne smanjuje potrošnju goriva niti sprečava nastajanje otpada u motoru.  

1. oktanska vrijednost goriva je njegova otpornost prema detonacijama, a mjeri se s referentnim gorivom koje se sastoji od izooktana i heptana u razlicitim omjerima ! znaci 98 oktanski benzin ima otpornost na detonaciju kao mjesavina 98% izooktana i 2% heptana

sto je veca oktanska vrijednost, kompresija u cilindru moze biti veca, sto automatski znaci vise specificne snage iz istog volumena, a pogotovo je prednos kod turbo motora jer se moze fino podici tlak s dobrim kutom predpaljenja bez bojazni od detonacija i snaga drasticno raste – naravno da tako srdjeni auti imaju programibilnu elektroniku i to se uploda za desetak sekundi i imate novi ljuti motor, naravno na novom gorivu !

….

3. ako su vam auti mapirani tvornicki na 95 oktanska goriva, sigurno je ako je ista kvaliteta da ce na vise oktanskom gorivu auto slabije ici, jer je paljenje tako nastimano i nije izvucen onaj maximum koji bi se mogao s tako viseoktanskim gorivom !”

“e sad, olovni-tetraetil (iliti olovo u benzinu) je odlican podizac oktanskog broja i ima dobra mazivna svojastva,ali je skodio paladijskom i platinstom sloju u katalizatoru i nisu se mogle postici dovoljne eko norme

bezolovni benzini se etiliziraju i na taj nacin im se povecava otpornost na detonacije !

sto se tice tunerskih trikova, tu imate dodatke benzinu poput :
metanola, etanola,acetona, vodenih injektora…..

a bit svih sistema je da se za njihovo isparivanje trosi dosta topline usisanog zraka i na taj nacin se sprecava pojava detonacije ….. a naravno oktanski broj raste daleko preko 100